« Önceki |
ERKES İYİ ÜRENSİN SONRA AFALLAMAYASINIZ BE YA BENDEN SÜLEMESİ SONRA KÜLALARI DİİŞTİRMELİM (herkes iyi öğrensin sonra şaşırmayasınız, benden söylemesi sonra kilahları değiştirmeyelim)
(i): isim (e): eylem
KIZAN (i): Çocuk, genç manasında... TALİKA (i): Tamamen ahşaptan yapılma at arabası... PIRKALAMAK (e): Kurcalamak, dürtmek... SAFİ (i): saf, arı... BİKERETTE: bir işi tekseferde yapmak, Ne zaman bunu kullansam oha falan oluyolar PILİK: bir yarışmayı aynı anda bitirmek. veya aynı miktarda iş yapmak. MACIR: Muhacir AYDAMAK: sürmek (araba-bisiklet) AYKIRLAMAK = BİR İSTİKAMETE YÖNELMEK, YÖNELTMEK. PEÇKA = (ERYERDE KUZİNE DİYE BİLİNEN DÖKME DEMİRDEN YAPILMIŞ SOBA - OCAK FIRIN NİTELİKLERİ TAŞIYAN KENDİ ZAMANININ TEKNOLOCİ ARİKASI. GÜNÜMÜZDE -ALL İN ONE- DEYE TABİR EDİLEN KOMPLİKE AYGITLARIN, GEÇMİŞ DÖNEMLERDE PEÇKADAN FEYZALINARAK ÜRETİLDİKLERİ SANILMAKTADIR. KUFA = Kova ARETLİK = Ahiretlik TEVEKKEL:saf,salak(sakil) PATE:misket ŞAM ŞEYTANI:cin fikirli ŞAMŞIRIK: şaşırmış SIPITMAK:fırlatmak,atmak,fıydırmak ÇAVA:yabancı insan RASPİSKA:adı bilinmeyen herhangi bir nesneye verilen isim MUK:susmak,eylemsizlik EYYYY : bir seslenme biçimi (tehditi ifade eder) KADAM : kardeş AGAM : abi PIRNİK : meyane Meyhane PANGALLIK : çayır, çimen, meralık MARİ,MARA : Bir bayandan bir bayana itab(hitap) sekli GÜNDÖNDÜ : ayçiçek AMPİR : salak, sersem ŞAŞOR : şaşkın, sakar MOKAR : allaaan(Allahın) öküüzzzü
İİİİİİİ KIZANA GENE DİKİİİİZ: ey çocuk her şeyden de haberin var senin KAPÇIK AZLI: ağzında bakla ıslanmayan, çat çat herşeyi söyleyiveren EPTENDE AYKIRI GİDERSİN: çok entelsin YAPARIM SENİ KIRMIZI SEKİZ: döverim seni - eyyy kızan kırrrım (kırarım) senin azınını (ağzını) yüzünü SU SİNGİLİ: uzun boylu KENDİLİKSİZ: akli başında olmayan KOTİRİK : çardak çatısı örnek : kotirikleri alçak olmus onun beyaa TIRILDAMA : kafamı şişirme TE, Tİ ORADA= işte orada KAPTIRASIN BURDAN = bu yoldan devam et BIZIKLAMAK = kurcalamak, karıştırmak AKITTI PALE= korktu lavuk manasında İNGE: yenge örn:fatminge (Fatma yenge) AYDA BAKALIM: arabayı sür demek AĞNADINMI: anladınmı
APOLYE: hoparlör örnek:te bu apolyelerden kafam şişti NABÜSÜN: napıyorsun ÜŞÜÜÜZ BİZ: üşüyoruz biz YOK BOOLUM : hayır beya
MISTAKİL: çok uygun,güzel
AYIRR BE ABALACIM: hayır ablacığım TE BURACIKTA BEYA NEREYE BAKÜRSÜN: burada beya nereye bakarsın BIYYYY: şaşırma ünlemi DOLDUR BE AGANIN: bir tane daha bira isterken kullanılır KAÇ ÖTE BEYY: park yeri isterken ÇOK KAÇÜYÜ MÜ BU TALİKA BE AGANIN: bu araba saatte kaç km hız yapıyor TE BU MERANIN EPSİ BENİM: mal varlığı beyanında DOMATİZ-PATATİZ: domates-patates İÇ ÜZMEYELİM BİRBİRİMİZİ AT KULAĞINA BAĞLAYALIM BU İŞİ: pazarlık yaparken SEFTE: ilk BILDIR MASÜL: Bir önceki seneki mahsül İLİSTRE: kevgir İLMON: limon ABU: hala (babanın kız kardeşi) KAÇIM KAÇIM: telaşlı FASİLE: fasülye CİLİ: misket PAYSINMAK: kendine pay çıkartmak AP DİYE YUTÇAK BOK DİYE SIÇÇAK: karı kocadan biri çok zayıf, diğeri çok iri kıyımsa AVA, ATÇE: Havva, Hatice SABİİ: Sübyan çocuk. ADEEE: Haydi (Hayde) VESSELAMVESEPET: Efendime söyleyeyim yada kısacası, özetle. KIZAN ÇOK FENA MOTOR AYDUYÜ BEYA: çocuk çok tehlikeli ve hızlı traktör kullanıyor. SOMAĞINA KODUMMU YAMULURSUN: burnuna vurdum mu çok kötü olursun
24 lehçede “Yeni Yılınız Kutlu Olsun!”: “Altay Türkçesi: Slerdi cangı cılla utkup turum!
Azerbaycan Türkçesi: Yeni iliniz mübarek olsun!
Başkırt Türkçesi: Hizzi yangı yıl menen kotlayım!
Çuvaş Türkçesi: Sene sul yaçepe salamlatap!
Füyu Kırgızcası: Naa cılıngar guttug bolsun!
Gagauz Türkçesi: Yeni yılınızı kutlerim!
Hakas Türkçesi: Naa çılnang alğıstapçam sirerni!
Karaçay-Malkar Türkçesi: Cangı cılığıznı alğışlayma!
Karakalpak Türkçesi: Canga cılıngız kuttı bolsın!
Karay/Karaim Türkçesi: Sizni yanhı yıl bıla kutleymın!
Kazak Türkçesi: Janga jılıngız kuttı bolsın! veya Janga jılıngız ben!
Kırım Türkçesi: Yangı ılıngız kaırlı (veya mubarek) olsun!
Kırgız Türkçesi: Cangı cılıngız kuttu bolsun!
Kumuk Türkçesi: Yangı yılıgız kutlu bolsun!
Nogay Türkçesi: Yanga yılıngız men!
Özbek Türkçesi: Yengi yılıngız mübarek bolsun!
Sarı Uygurca Türkçesi: Ak éy yahşi mo!
Şor Türkçesi: Naa çıl çakşı polzun! Tatar Türkçesi: Sezne yanga yıl belen tebrik item!
Tuva Türkçesi: Caa çıl-bile bayır çedirip or men!
Türkiye Türkçesi: Yeni yılınız kutlu olsun!
Türkmen Türkçesi: Teze yılınızı gutlayaarın! (Irak Türkmenleri) Yengi iliyiz (iliwiz) mubarak olsun!
Uygur Türkçesi: Yengi yılıngızğa mübarek bolsun!
Yakut Türkçesi: Ehigini şanga sılınan eğerdeliibin!”
RUMELİ AĞZI İLE KONUŞMALAR;
Birçok Rumeli Türk agzinda, cümlelerinin sonuna be yav vurgusu yaparlar.Be yahu söyleyisinin halk agzi ile kisaltilmisi olan bu vurgu, söylenen cümleye bazen kesinlik anlami katar, bazen saskinli, bazen de kizginlik anlami ekler Çok kullanilan bir seslenis de cümle baslarinda kullanilan ve hemen simdi anlamina gelen te sincik söyleyisidir. Memet te sincik buradaydi, nere(g)e gitti bu, baksaniza örneginde oldugu gibi.
Bre seslenisi hala çok yaygindir. Gelin bre, Memet bre gibi. Çogunlukla ikileme kullanilan breh breh ise bu seslenisin bozulmusu olup saskinlik ifade eder.
bakalim kelimesinide çok kullanirlar. Kosun bakalim, yetisebile(g)niz mi? ya da bir ikileme, Bakin bakalim Ayse evde mi gibi.
Bazı kelimeler.
Teyze yerine Tete,
Yenge yerine ganga,
erkek çocuk anlaminda gizan en bilinenleridir
Yine yenge anlaminda kullanilan gadinga sözcügü artik kaybolmak üzeredir.
Hava serinledi, Kizanciklar üsüyecek Ayse Tetecik çok ihtiyarlamis.
SIKÇA KULLANILAN BAZI KELIMELERDEN ÖRNEKLER:
aga : Abi, bey, aga
dibek : ayran yapmakta kullanilan bir çesit ahsap mutfak araci (Ayni zamanda tereyag yapmakta da kullanilir.)
ga(g)ma : Bir çesit börek
gobak : Misir koçaninin taneleri alindiktan sonra geriye kalan kismi (Kutlukent bölgesinde bu kelimeyi batida kalan arazileri tarif etmekte de kullanirlar.)
harim: bahçe, evin önü, evin disi, evin bahçesi
haydin : Haydi (birden fazla kisiye seslenilirken hadinin denir.)
kadinge: Yenge
kizan : (erkek) Çocuk
martini : tabanca
peski(g) : 1. Küçük yüz havlusu 2. sofra bezi 3. önlük
potin : Kundura
saçak: Evlerin avlusunda bulunan ve depo olarak kullanilan, genellikle ahsap üzerine teneke çatili yapi (goruluk da denir.)
tete: Teyze
yük : Yorgan, battaniye, yatak ve benzeri ev tekstil esyalarinin muhafaza edilmek üzere üst üste konmasiyla olusturulan yigin.
zere : Sakin ha anlaminda uyari içeren bir seslenis
********************************************** ********************************************** Bu bölümdeki çalışma Özcan Akay arkadaşımız tarafından yapılmıştır.Kendisine teşekkür ederiz.C.K. ---------------------------------------------
İlginç mi ilginç, farklı mı farklı, değişikmi çok değişik,işte size Mahmutbeyce müthiş beddualar korkutucu sözler.
- Gara topra giresice - Kör olasıca, kör olmayasıca - Boynunun cıbı kırılsın - Mofuka galası - Tapiye galmayasıca - Barbonun domuzu - Tellala galmayacısa - Boynun devrilsin emi - Yobaza galasın inşallah - Geberesice - Kör kurşuna gidesin - Zıkkımın kökünü iç yada ye - Mostıralık - Teccallara dönmüşsün - Cibiliyeti gararasıca - Az mukallet değisin - Mezete galası - Cami yanına kaykılası - Örnek olası evladım - Maytap geçme benimle - Az buz değilsin - İndesin sen onu indesin - İkiraf geldi - Hin oğlu hin - Hayrata galasıca - Otudunuzmu , gidemisiniz - Bırak şu mereti - Mariiiii - Breeee - Kopil ence - Gızanım - Tuh irezil oldun - Yaşıyası evladım http://mahmutbey.tr.cc/ dan alıntı
Bizimkilerden bi oLAY
Teyzemiz marketin süt ve süt ürünleri reyonuna gelir ve görevliye;
"tobu çalma piinir'den versene yarım okka ba çocuum".
görevli; "teyze bizde çalıntı peynir olmaz.."
teyze; "hadi ama maytap oynamayın benimle".
MÜBADİLLER ARASINDA KONUŞULAN AĞIZ ÖZELLİKLERİ
Mübadiller, belirgin bir Rumeli ağzı ile konuşmaktadır. Özellikle 1. ve 2. kuşak mübadiller arasında bu ağız özellikleri hala belirgin biçimde korunmaktadır.Ağız özelliklerinin başlıcaları özetle şöyledir:1.“ğ” söylenirken; eğer kelimenin içindeyse yutularak konuşulur. Örneğin, “yağmur” yerine “yamır” gibi. Bu telaffuzda “ğ” harfinden önceki sesli harf biraz uzatılarak söylenir.2.“ğ” söylenirken, eğer kelimenin sonundaysa ya da bazen “y” olarak konuşulur. Örneğin, “dağa çıkmak” yerine “daya çıkmak” gibi. 3.“k” sessizi genellikle “g” olarak telaffuz edilir. Örneğin, “kaçak” yerine “gaçak(g)” ya da “kaldı” yerine “galdı” gibi.4.“r” hafleri, kelime içinde sessizlerin önünde kullanılırsa yutulur, ya da “ğ” harfinin telaffuzunu andıran bir sesle söylenir. Örneğin, “bardak” yerine “ba(ğ)dak” ya da “kırmızı” yerine “gı(ğ)mızı” gibi.5.Kelime sonundaki “r” harfi yutulur ya da “ğ” gibi telaffuz edilir. Örneğin “kar yağdı” yerine “ga(ğ) yadı”6.Şimdiki zaman eki “-yor” çoğunlukla “ö” harfi kullanılarak kısaltılır. Örneğin “koşuyor” yerine “koşö” ya da “yazıyor” yerine “yazö” gibi.7.“h” harfi kelime ortasında veya sonunda kullanılırken genellikle yutulur. Örneğin “kahroldu” yerine “karoldu” ya da bahtsız” yerine “batsız” gibi. “Sabah” yerine “saba” da iyi bir örnektir. Bu örneklerde “h” harfinden önceki sesli harf biraz uzatılarak telaffuz edilir. Samsunlu mübadiller arasında seslenme ünlemleri de belirgin bir farklılık gösterir. Genellikle bir bayana seslenirken kullanılan “mari” sözcüğü bunlardan en yaygın olanıdır. “mari ana!”, “mari Ayşe” örneğinde olduğu gibi. “mari” sözcüğü nadiren bir erkeğe seslenirken de kullanılır, ancak bu, kısmen bir ağız alışkanlığı ile yapılan ve büyük olasılıkla hatalı bir kullanımdır. Erkeklere seslenirken çoğunlukla “a be” kullanılır. “a be Mustafa” gibi. Birçok Rumeli Türk ağzında olduğu gibi Samsunlu mübadiller de cümlelerinin sonuna “be yav” vurgusu yaparlar. “Be yahu” söyleyişinin halk ağzı ile kısaltılmışı olan bu vurgu, söylenen cümleye bazen kesinlik anlamı katar, bazen şaşkınlı, bazen de kızgınlık anlamı ekler. Sırasıyla:“Samsun bu maçı gazanı(ğ) be yav.”“Ali’yi dün gö(ğ)müştüm, sapasağlamdı, nasıl ölmüş be yav?”“Mu(h)tar çok bili(ğ) be yav!”Örneklerinde olduğu gibi.Çok kullanılan bir sesleniş de cümle başlarında kullanılan ve “hemen şimdi” anlamına gelen “te şincik” söyleyişidir. “Murat te şincik buradaydı, nere(ğ)e gitti bu, baksanıza” örneğinde olduğu gibi.“te” söyleyişi, “hemen” anlamında başka kelimelerle beraber de kullanılır. “te koşun bakalım, arabaya yetişelim.” gibi. “te” söyleyişi bazen hafif alaylı bir anlamı da cümleye yükler. “Ali balık tutmaktan gelmiş, te bakın kaç tene tutmuş?” diyen bir mübadil, Ali’nin çok az balık tuttuğunu bildiği için kendisiyle alay etmektedir.“Bre” seslenişi hala çok yaygındır. “Gelin bre”, “Osman bre” gibi. Çoğunlukla ikileme kullanılan “breh breh” ise bu seslenişin bozulmuşu olup şaşkınlık ifade eder. “Breh breh, köpek tam dokuz encek yapmış” gibi.Samsunlu mübadiller arasında artık çok az kullanılan bir ünlem de “ayn?” söyleyişidir. Çoğunlukla söylenen bir sözü duymayınca ya da anlamayınca kullanılır. Yaygın Türkçe “ha?” söyleyişinin karşılığıdır. “Ayn? Ne dedin?” gibi.Mübadiller “bakalım” kelimesini çok kullanırlar. “Koşun bakalım, yetişebile(ğ)niz mi?” ya da bir ikileme, “Bakın bakalım Ayşe evde mi” gibi.Mübadiller arasında bazı akrabalık tanımlayan kelimeler de diğer yörelerden farklılık gösterir. “Teyze” yerine “Tete”, “Yenge” yerine “ganga”, “erkek çocuk” anlamında “gızan” en bilinenleridir. Yine yenge anlamında kullanılan “gadınga” sözcüğü artık kaybolmak üzeredir. Bor mübadilleri büyük veya bütün kelimeleri yerine “koca” – ağız özelliğiyle goca- kelimesini kullanırlar. “goca bir tavşan tuttum” ya da “goca gün güneşin altında çalıştılar” gibi.Ağız özellikleri ve kelime üretmekte Rumcanın etkisi Ege mübadillerine oranla çok daha azdır. Ancak yine de yabancı bir dilden alıntıymış gibi duran sözcükler de vardır. İlistir (süzgeç), mostralık (şaklabanlık, zevzeklik), andaval (aptal, salak) gibi örnekler verilebilir. Samsun mübadillerinin konuşmalarında çok yer verdiği bir söyleyiş biçimi de küçültmelerdir. Tıpkı Anadolu Türkçesi’nde “Mehmetçik” deyişinin asker sevgisini anlatması gibi mübadillerin kullandığı küçültmeler de daha çok sevgi anlamı katar. Bu anlamda kullanılan küçültmelerin; gözbebeği gibi sevilen, üzerine titrenen kişileri ifade ettiği görülür. “Hava serinledi, Kızancıklar üşüyecek” cümlesinde olduğu gibi. Samsun Mübadillerinin halk kahramanı olan Debreli Hasan, 1. kuşak mübadilleri arasında “Hasancık” olarak adlandırılmaktadır.Küçültmeler nadiren acıma ifade etmek için de kullanılır. “Ayşe Tetecik çok ihtiyarlamış.” Cümlesinde olduğu gibi.
SIKÇA KULLANILAN BAZI KELİME, SÖYLEYİŞ YA DA DEYİMLER
A
aba :Abla
aga : Abi, bey, ağa
a(h)metçik : Bir çeşit böcek, kıstırgaç da denir.
ananın örekesi (var mı) : Saçmasapan konuşanlara tepki için kızgınlıkla söylenir.
aran : Tütün kurutmak için kullanılan çoğunlukla ahşaptan yapılmış büyük askı
aran yolu: Aranların güneşte açıldığı, yağışlı havalarda kapatıldığı ahşap raylar üzerine kurulu düzenek
(h)aşeri : Yaramaz,haylaz
alık :Saf, aptal
ayn deyin: Acele edin anlamında
ayan ayan : Yavaş yavaş
andaval : Beceriksiz
aynacı: Tembel, işten kaytaran
B
beşaret gibi : Dağınık, bakımsız
bozilik: Büyükçe ve kalınca bir yılan cinsi
çembe(ğ): Baş örtüsü, eşarp
çalı üzümü : Karaperçin köyü halkı arasında böğürtlen anlamında kullanılır.
çak gelme/çak gitme : Gayret edilmesine rağmen son anda yetişememe, geç kalma anlamında
çente çent etmek/gelmek : Lafını esirgemeden karşılıklı tartışmak
çok başa(ğ)ma : Bilir bilmez konuşma anlamında
(d)aşın kökü var mı : Kızgınlıkla söylenir.
dibek : ayran yapmakta kullanılan bir çeşit ahşap mutfak aracı (Aynı zamanda tereyağ yapmakta da kullanılır.)
dikgel : Tütün ya da benzeri bitkileri toprağa dikmekte kullanılan bir tarım aleti
di(ğ)gen : Üç çatallı, saman savurmak için kullanılan bir tarım aleti
en camısı : En iyisi anlamında bir söyleyiş
eşkere : Açık seçik
encek : Kedi - Köpek yavrusu (yavrulamak yerine de enceklemek kullanılır.)
F
ferece : Kadınların giydiği siyah renkli bir çeşit üstlük
fıta : Küçük ve kısa önlük
fişki(ğ)lemek : Fitnelemek
ga(ğ)ma : Bir çeşit börek
gancık : dişi köpek (argoda gancıklık etmek kalleşlik yapmak anlamında kullanılır)
ganga : yenge (daha çok ihtiyar yenge)
(g)apçık ağızlı : Büyük ağızlı, geveze (argo)
gı(ğ) : Dışarısı, evin dışı
gıran : Yerleşim alanı dışında kalan araziler
girebi: Küçük boylu, eğik ağızlı balta
gobak : Mısır koçanının taneleri alındıktan sonra geriye kalan kısmı (Kutlukent bölgesinde bu kelimeyi batıda kalan arazileri tarif etmekte de kullanırlar.)
goruluk : Evlerin avlusunda bulunan ve depo olarak kullanılan, genellikle ahşap üzerine teneke çatılı yapı (saçak da denir.)
göğsünde ak kıllar göresin: Bilhassa Alaçam bölgesindeki mübadiller arasında, küçük çocuklarının yaşlarının uzun olması dileğini anlatan bir söyleyiş
göm erik : Bir çeşit mürdün eriği
gu(ğ)ka : Kuluçkaya yatan ya da cvcivleri olan tavuk
güne(ğ) : Güneş gören yer, arazi
han(e)altı: Eski köy evlerinde ev halkının oturduğu bölümün altında bulunan bodrum, çoğunlukla ahır olarak kullanılırdı.
hani : Antre, evin çoğunlukla koridoru biçimindeki giriş kısmı
harim: bahçe, evin önü, evin dışı, evin bahçesi
haşlaklık etmek : İyice düşünmeden hareket etmek
haydin : Haydi (birden fazla kişiye seslenilirken “hadinin” denir.)
ışpırte: Kibrit
ilge(ğ)en : Leğen
ilistir : Süzgeç
incik : Bacağın etli kısmı
i(ğ)ri ayna : Mıymıntı (argo)
işkilli : Aşırı kuşkucu, (işkillenmek, kuşkulanmak anlamında kullanılır)
kı(ğ)ma : Küçük el havlusu
kocadon : Bir tür şalvar
ko(f)il : Serseri, işe yaramaz (argo)
kopça : Düğme
körpe(cik) : Ergenliğe erişmemiş çocuk
kızan : (erkek) Çocuk
köfün : Büyük sebet. Tütün toplamada kullanılır
Kölba(ğ)a : Kulübe
kumpi(ğ) : Patates, patatesle yapılan yemek
L – M - N
ma(ğ)za : Eski köy evlerinin oturma odası olarak kullanılan bölümü
makat : Genelde cam yanına yapılan, tahta divan, sedir
manca(ğ) : Kertenkele (bazı söyleyişlerde mancırık denir)
maştı(ğ)fa: Bardak biçiminde, Kulplu büyükçe çanak, maşrapa
mintan : Gömlek
moruk : Böğürtlen
mosturalık : Yaramazlık, kötülük, maskaralık
no(ğ) : Çökelek
nacak : Küçük balta
na(ğ)ma : Niçin, neden
Ondan ma(ğ)da : Ona gelinceye kadar anlamında bir söyleyiş
öreke: Yün eğirmekte kullanılan bir çeşit ucu çatallı sopa
palas pandaras : Apar topar
pe(ğ)livan : Pehlivan
peşki(ğ) : 1. Küçük yüz havlusu 2. sofra bezi 3. önlük
pısta : Kötü huylu (argo)
Polat : Maşrapa (Çayleyik kökenliler arasında kullanılır.)
porta kapısı : Ana kapı, nizamiye kapısı
saçak: Evlerin avlusunda bulunan ve depo olarak kullanılan, genellikle ahşap üzerine teneke çatılı yapı (goruluk da denir.)
se(ğ)pecek: Tarla sulamada kullanılan, bir kulp ile taşınan ve suyu dağıtarak dökmeye yarayan ucu delikli bir borusu bulunan tarım aleti
sefte : Siftah, ilk kez
şavuk : aydınlık
süzgü : Küçük sofra bezi
tete: Teyze
veran : Viran
yannayak : Yalınayak
yasta(ğ)cık : Hanımların hamur açmada kullandıkları yassı ayaksız silidir biçiminde tahta
yük : Yorgan, battaniye, yatak ve benzeri ev tekstil eşyalarının muhafaza edilmek üzere üst üste konmasıyla oluşturulan yığın
zere : “Sakın ha” anlamında uyarı içeren bir sesleniş
zerim zefil : Çok perişan, per perişan anlamında kullanılır
zifi(ğ)lik : Tütün kırarken giyilen iş elbisesi [Linkleri Sadece Kayıtlı Kullanıcılar Görebilir... Kayıt Olmak İçin TIKLAYINIZ ! ] den alıntı olarak derlenmiştir...teşekkür ederiz hemşerilerime.... |
|
 |
Amcam eşinle birlikte tr ye geliyormuş..otobüs mola vermiş..adamın karnı çok acıkmış..mola verdikleri yerdede tost yapıyorlarmış..adam gitmiş tostçuya ''gızanım kaça kıstıreysiniz'' demiş
****************************
ist da yaşlı bi teyzem durakta otobüs bekliyormuş..yanına genç bi çocuk yaklaşmış ve sormuş teyzem ne bekliyorsun..teyzede ''belediye rerisini beklerim be çöcüm'' demiş..napcan belediye reisini demiş..
''pincem be canım'' demişşş
********************************
Teyzem : Şu kopçayı çevirde aydınlansın heryer...... Ben : Tete şılamıyo......... Babam : Nası şılamaz........ Ben : Bastırdım kopçayı ama şıkamadı buba........ Teyzem : Napolcak şindi......... Babam : Getir benim utverkaları kam........
"ayynnaa,marrii"
Kızgınlık anında söylenen birkaç kelime;
---Ananın evyanı senin... ---Yalattırcam şimdi şamarı... ---Geberesi gızanı... ---Başınıyesini gızanı...
***********************
ananem bana daha geçen ay gezmeye geldiğinde;
"ooğğ mari uşaamm gel aacık ooşayem seni,koca kız olmuşuna maa sen.sevisin beni diil mi?" demesinmi...
************************
|
bı arkadsın babası kızgın ken dedıgı en ılgınç kelıme;
kaktımının cocugu.....
********************************
Amcam küçük yeğenini severken "a..na godiim boku"
Anneannem beni pilici kesmeye çalışırken yakaladığında "Marrriii gözünedurası gızanııı"
Bi arkadaş "Anaaaa gızana bak artttiiii, SARIŞIMM"
**************************
basesin kopçeye şıleri guruşka... domatile patatile nerde yetişile..
arkadaşı, nenesi sokaktan çağırır.. çabık eve gel biğnini şoşeye akıtcan sen gızan..
arkadaşı nenesi sigara içerken yakalar : maaaa gara bok içesi..
Babam kızınca : garsını s****mi..
Babamla yolda arabayla gıderken yanımızdan sesle geçen murat131'e babamdan tepki : a***na godumu demesi, bağırdı gada bide gitsee
nenem beni görünce : maa gara çociiimm.. gocman çociimm..
******************************
Tuzluyayımda kokma em.
tuzliimde kokma emi
Babaannemin torununu gördükçe sölediği ve benim gıcık olduğum bi lafı war "Pehhh pehhhh, damat yapıda gelin kapıda"
Annem(kızınca):
başımniyesinin gızanı nenem(bg'ye gidince:
mari gızanım gelmiş
annanem:
nabesiniz marı uşam geldinizmi? ben: geldik annane annanem:
nasıl gideri mektem islamı? ben: iyi gidiyo annanem:
ah töle okuyun uşacım okumazsanız kole gibi çalışacanız bakva millete
Hepimiz az çok bu tür konuşmaları biliriz.Sizde eskiden kullandığı yada duyduğu cümleleri yorum kısmına yazabilirsiniz.
|
(i): isim (e): eylem KIZAN (i): Çocuk, genç manasında... TALİKA (i): Tamamen ahşaptan yapılma at arabası... PIRKALAMAK (e): Kurcalamak, dürtmek... SAFİ (i): saf, arı... BİKERETTE: bir işi tekseferde yapmak, Ne zaman bunu kullansam oha falan oluyolar PILİK: bir yarışmayı aynı anda bitirmek. veya aynı miktarda iş yapmak. MACIR: Muhacir AYDAMAK: sürmek (araba-bisiklet) AYKIRLAMAK = Bir istikamete yönelmek, yöneltmek PEÇKA = (ERYERDE KUZİNE DİYE BİLİNEN DÖKME DEMİRDEN YAPILMIŞ SOBA - OCAK FIRIN NİTELİKLERİ TAŞIYAN KENDİ ZAMANININ TEKNOLOCİ ARİKASI. GÜNÜMÜZDE -ALL İN ONE- DEYE TABİR EDİLEN KOMPLİKE AYGITLARIN, GEÇMİŞ DÖNEMLERDE PEÇKADAN FEYZALINARAK ÜRETİLDİKLERİ SANILMAKTADIR. KUFA = Kova ARETLİK = Ahiretlik TEVEKKEL:saf,salak(sakil) PATE:misket ŞAM ŞEYTANI:cin fikirli ŞAMŞIRIK: şaşırmış SIPITMAK:fırlatmak,atmak,fıydırmak ÇAVA:yabancı insan RASPİSKA:adı bilinmeyen herhangi bir nesneye verilen isim MUK:susmak,eylemsizlik EYYYY : bir seslenme biçimi (tehditi ifade eder) KADAM : kardeş AGAM : abi PIRNİK : meyane =) Meyhane PANGALLIK : çayır, çimen, meralık MARİ,MARA : Bir bayandan bir bayana itab(hitap) sekli GÜNDÖNDÜ : ayçiçek AMPİR : salak, sersem ŞAŞOR : şaşkın, sakar MOKAR : allaaan(Allahın) öküüzzzü İİİİİİİ KIZANA GENE DİKİİİİZ: ey çocuk her şeyden de haberin var senin KAPÇIK AZLI: ağzında bakla ıslanmayan, çat çat herşeyi söyleyiveren EPTENDE AYKIRI GİDERSİN: çok entelsin YAPARIM SENİ KIRMIZI SEKİZ: döverim seni - eyyy kızan kırrrım (kırarım) senin azınını (ağzını) yüzünü SU SİNGİLİ: uzun boylu KENDİLİKSİZ: akli başında olmayan KOTİRİK : çardak çatısı örnek : kotirikleri alçak olmus onun beyaa TIRILDAMA : kafamı şişirme TE, Tİ ORDA= işte orada KAPTIRASIN BURDAN = bu yoldan devam et BIZIKLAMAK = kurcalamak, karıştırmak AKITTI PALE= korktu lavuk manasında İNGE: yenge örn:fatminge (Fatma yenge) AYDA BAKALIM: arabayı sür demek AĞNADINMI: anladınmı APOLYE: hoparlör örnek:te bu apolyelerden kafam şişti NABÜSÜN: napıyorsun ÜŞÜÜÜZ BİZ: üşüyoruz biz YOK BOOLUM : hayır beya MISTAKİL: çok uygun,güzel AYIRR BE ABALACIM: hayır ablacığım TE BURACIKTA BEYA NEREYE BAKÜRSÜN: burada beya nereye bakarsın BIYYYY: şaşırma ünlemi DOLDUR BE AGANIN: bir tane daha bira isterken kullanılır KAÇ ÖTE BEYY: park yeri isterken ÇOK KAÇÜYÜ MÜ BU TALİKA BE AGANIN: bu araba saatte kaç km hız yapıyor TE BU MERANIN EPSİ BENİM: mal varlığı beyanında DOMATİZ-PATATİZ: domates-patates İÇ ÜZMEYELİM BİRBİRİMİZİ AT KULAĞINA BAĞLAYALIM BU İŞİ: pazarlık yaparken SEFTE: ilk BILDIR MASÜL: Bir önceki seneki mahsül İLİSTRE: kevgir İLMON: limon ABU: hala (babanın kız kardeşi) KAÇIM KAÇIM: telaşlı FASİLE: fasülye bici: misket PAYSINMAK: kendine pay çıkartmak AP DİYE YUTÇAK ..k DİYE SIÇÇAK: karı kocadan biri çok zayıf, diğeri çok iri kıyımsa AVA, ATÇE: Havva, Hatice SABİİ: Sübyan çocuk. ADEEE: Haydi (Hayde) VESSELAMVESEPET: Efendime söyleyeyim yada kısacası, özetle. KIZAN ÇOK FENA MOTOR AYDUYÜ BEYA: çocuk çok tehlikeli ve hızlı traktör kullanıyor. SOMAĞINA KODUMMU YAMULURSUN: burnuna vurdum mu çok kötü olursun
mısmıl=bir işin çok iyi yapmılması mare huu=Bir bayana seslenme İslaa=İyi,hoş dada=Bebek Urba=Elbise İnser=Çivi Abba=Dede maşınga:toprak soba manca:yemek aş çıkrık:yünü ip haline getirmeye yarayan araç uşak: küçük çoçuk setire:ceket dibek:bulgur yapımında kullanılır orak:buğday biçmeye yarayan alet sahan:tabak :yaba: buğdayı yelemek için kulanılır diren: yaba mısmıl=bir işin çok iyi yapmılması mare huu=Bir bayana seslenme İslaa=İyi,hoş dada=Bebek Urba=Elbise İnser=Çivi Abba=Dede :1yes2:
pek kadın=çok güzel babu=nine kulişka =lamba vafla=gofret
Göçmen(macır) sözlüğü
[A]
Aba : Kalın kumaş, mont Abba : Dede Ağda: Deliorman tarafta pekmez Ağlanmak : şikayet etmek Ahretlik: Deliorman tarafta evlatlık Akına : Saf,öz,çok gibi manalarda kullanılır Alatlamak: Acele etmek Alma : Elma Amsalak : Salak Amıca : Bulgaristan'ın köylüklerinde yaşayıp kafasında karpuz'un koparıldığı yerinin şapkahaline getirilmiş tarzda şapka takan, genelde çiftçilikle uğraşan (genellikle de dindar) saf türk. Amır : Hamur Anlatmak,anlattırmak : Sohbet etmek Anteri: Gömlek Arın burdan : Git,defol Aşlak : Deliorman tarafta kötü, fena Avrık : Patavatsız Avlu : Bir evin,bir okulun ya da bir iş yerinin bahçe kısmı Ayaz : aydınlık Aydamak : sürmek Aymana,aybana eliorman tarafta tembel
------------------------------------------------------------------------- [B]
Badi(bıdi) : Kaz Baağmak(bağımak) : Aytos'un köylüklerinde ağlamak demektir Bakıığ (bakır) : Çeşmelerden su taşıma amaçlı bakır kap Bal : Okul sonu balosu Balay: İnşallah,keşke Balton : Deliorman tarafta palto Balle : Buğdayların biçerdöverden çıktıktan sonraki küp seklindeki halleri Bahşış,bahşiş : Hediye Bazkere(bazıkere) : Bazen Belbeeğ : Erkek kuaförü,berber Baraban : Davul Bayır : Yokuş ve orman manasında kullanılır Bayın : Şimarık,kaprisli,nazlı Basma : Basmalı,basma desenli kadınların giydiği şalvar Beyaz oraz : Fasulye Beygir(biygir) : At Besleme : Evlatlık Bıcı : Deliorman tarafta kazın yavrusu Bıldır: Geçen seneki Bırçed (Bratovçed) : Aslen Bulgarca'da yakın akraba anlamına gelir fakat genelde kuzen gibi yakın akrabalar birbirlerine bu şekilde hitab ederler. Bızıklamak,bırgalamak,takılmak : Şakalaşmak Bilazer : Razgrad tarafta çok yakın arkadaş ya da sevgili için kullanılır. Bostan : Deliorman ve Şumen tarafta aslen kavun ve karpuz için kullanılsa da genelde karpuz manasına gelir. Genel olarak kavun ve karpuz tarlası için de bostan denebilir. Bokluk : Çöp, çöplük Boz : Sarışın Boosak : zagın,kuduruk,kudurmuş Botuş : Bot,çizme Bulanmak : Bir şey tarafından kirlenmek Burkan : kavanoz Büürek : Böbrek Börülce : Fasulye Büyük dışarı : Büyük tuvalet ihtiyacı
-----------------------------------------------------------------------------
Cambaz havası : Çingene havası
-------------------------------------------------------------------------- [Ç]
Çaapak : Yemek kepçesi Çatak(çatrık) : Dörtyol ağzı Çava : Deliorman ve Şumen tarafta küçük çocuk Çember : Başörtü Çekişmek : Kavga etmek,azarlamak Çetin : Dayanıklı Çeşind : Çeşit Çığırmak : 1.Türkü çığırmak : şarkı söylemek 2.Birisini çağırmak Çini : Tabak Çitlemek : Çekirdek yemek Çişini demek : Küçük tuvalet ihtiyacını görmek Çöğdürmek : Küçük tuvalet ihtiyacını görmek Çönmek : üstüne çullanmak Çörtlen : Çayırlık "Çü ve" : Köpeklere hoşt demek amacıyla kullanılır. Çotuk : Kütük Çüğmek,çövmek : Zıplamak
--------------------------------------------------------------------------
[D]
Dalamak : Köpeğin ısırması Darılmak: Azarlamak Dışarı : Aytos'un köylüklerinde tuvalet anlamında da kullanılır. "ben gidiyem dışarı" tuvalete gidiyorum demek. Diğren : Yemekte kullanılan çatal Diğneğe gitmek : Çok samimi bir arkadaşına muhabbet etmeğe gitmek Diğnekçi : Muhabbetçi Dolaşmak : Ziyaret etmek Don : Şalvar Dudu : Kardeş anlamına gelir Dumarlanmak,dumağlanmak : Nezle olmak Dürmek : katlamak Düzenleeğ : Evde ufak tefek tamir amaçlı kullanılan pense, tornavida, tes-tere vs... gibi aletler
DEVAMI GELECEK.... rapkid Forum Aslanı
|